มหาวิหารบนหน้าผา: เจาะรอยอารยธรรมและคติบูชาไฟ ณ หุบผาสุสานกษัตริย์นัคเช โรซตัม (Naqsh-e Rostam)

ข้อความต้นฉบับโดย: ท่านอาจารย์ ปฏิพัฒน์ พุ่มพงษ์แพทย์

บันทึกเมื่อ: วันพุธที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2553 (ช่วงที่ 6)

[เนื้อหาต้นฉบับ]

ในบริเวณที่ไม่ห่างจากเปอร์เซโปลิสนัก เราได้มาเยือน หุบผาสุสานกษัตริย์ (Naqsh-e Rostam) ซึ่งเป็นที่ฝังพระศพของกษัตริย์อคีเมนิดยุคต้น 4 พระองค์ ได้แก่ ดาริอัสที่ 1, เซอร์เซสที่ 1, อาร์ทาเซอร์เซสที่ 1 และดาริอัสที่ 2 สุสานเหล่านี้ถูกเจาะเข้าไปในหน้าผาหินสูงชัน สลักหน้าผาเป็นรูปกากบาทแบ่งออกเป็น 3 ส่วนอย่างสง่างาม

ส่วนบนสุดของภาพสลักปรากฏรูป พระสุริยเทพ (Faravahar) ประทับเหนือรูปสัตว์มีปีก เคียงข้างด้วยรูปกษัตริย์กำลังทำพิธีบูชาไฟบนแท่น โดยมีรูปบุคคลยกมือแบกอาคารซ้อนกัน 2 ชั้น ส่วนชั้นกลางเป็นรูปอาคารมีช่องประตูปิดซึ่งเป็นทางเข้าสู่ที่ตั้งพระศพ ส่วนด้านล่างสุดสลักเป็นภาพภารกิจสำคัญ คือชัยชนะในสงครามครั้งต่าง ๆ ของแต่ละพระองค์

แม้เครื่องราชูปโภคอันล้ำค่าจะสูญหายไปจากการถูกโจรกรรมก่อนที่รัฐบาลจะเข้ามาดูแล แต่ความยิ่งใหญ่ยังคงปรากฏชัด โดยเฉพาะฝั่งตรงข้ามหน้าผาสุสานที่มีหอหินสี่เหลี่ยมเรียกว่า Ka'ba-ye Zartosht ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นวิหารไฟศักดิ์สิทธิ์ของศาสนาโซโรอัสเตอร์ ความเชื่อดั้งเดิมอันแข็งแกร่งของชาวเปอร์เซียก่อนยุคอิสลาม

ข้อมูลเพิ่มเติมโดย Admin หุบผาสุสานกษัตริย์นัคเช โรซตัม (Naqsh-e Rostam)

• Naqsh-e Rostam (นัคเช โรซตัม): ชื่อนี้แปลว่า "ภาพสลักของโรซตัม" (วีรบุรุษในตำนานเปอร์เซีย) แต่ในทางประวัติศาสตร์คือสุสานหลวงราชวงศ์อคีเมนิดที่ใช้เทคนิคการเจาะหินหน้าผา (Rock-cut architecture) เพื่อป้องกันการรบกวนพระศพ
• Faravahar (ฟาราวาฮาร์): สัญลักษณ์ที่ท่านอาจารย์เห็นเป็นรูปเทพมีปีก คือสัญลักษณ์สูงสุดของศาสนาโซโรอัสเตอร์ แทนจิตวิญญาณที่ก้าวหน้าและการเลือกทำความดีตามคำสอนของพระเจ้าอะฮูรา มาสดา
• Ka'ba-ye Zartosht: หอคอยหินทรงลูกบาศก์นี้ยังคงเป็นปริศนาทางโบราณคดี บ้างเชื่อว่าเป็นวิหารไฟ บ้างว่าอาจเป็นที่เก็บรักษาคัมภีร์อเวสตะ หรือแม้แต่เป็นสุสานชั่วคราวก่อนนำพระศพขึ้นไปบนหน้าผา
• Sassanid Reliefs: ภาพสลักด้านล่างที่ท่านอาจารย์กล่าวถึง "ชัยชนะในสงคราม" หลายภาพเป็นงานสลักยุคหลัง (ราชวงศ์ซัสซานิด) เช่น ภาพชัยชนะของพระเจ้าชาปูร์ที่ 1 ต่อจักรพรรดิโรมัน ซึ่งเป็นการตอกย้ำความศักดิ์สิทธิ์ของสถานที่แห่งนี้ผ่านยุคสมัย