ยาซ์ด (Yazd): นิยามแห่งเมืองโอเอซิส ๓,๐๐๐ ปี และมรดกทางอารยธรรมท่ามกลางทะเลทรายคาวีร์
ข้อความต้นฉบับโดย: ท่านอาจารย์ ปฏิพัฒน์ พุ่มพงษ์แพทย์
บันทึกเมื่อ: วันจันทร์ที่ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2553 (ช่วงที่ 3)
[เนื้อหาต้นฉบับ]
เมืองยาซ์ด (Yazd) คือจังหวัดที่ตั้งอยู่ท่ามกลางวงล้อมของทะเลทรายภาคกลางถึง 3 แห่ง ได้แก่ ทะเลทรายคาวีร์ (Kavir Desert), คาวีร์ลุท (Kavir Lut) และ คาวีร์นามาค (Kavir Namak) ด้วยสภาพที่แห้งแล้งอย่างยิ่ง รัฐบาลจึงต้องรักษาระบบชลประทานโบราณที่เป็นท่ออุโมงค์ส่งน้ำเพื่อหล่อเลี้ยงการเพาะปลูกไว้เลี้ยงดูพลเมือง
ยาซ์ดเป็นเมืองเก่าแก่ที่มีประวัติย้อนไปได้ไกลถึง 3,000 ปีก่อนคริสตกาล เดิมเป็นที่ตั้งของ ชนเผ่ามีดีส (Medes) เผ่าพันธุ์ดั้งเดิมที่เรียกขานบริเวณนี้ว่า "ยซาทิซ" (Ysatis) จนกระทั่งก้าวเข้าสู่สมัยของจักรวรรดิ อะคีเมนิด (Achaemenid) จึงได้เปลี่ยนมาเรียกขานว่า "ยาซ์ด"
ในอดีต ยาซ์ดเคยรุ่งเรืองถึงขีดสุดจนเป็นเมืองหลวงในสมัยราชวงศ์ Atabakan และ Mozaffarid จนเมื่อนักเดินทางชื่อก้องโลกอย่าง มาร์โค โปโล (Marco Polo) เดินทางมาถึงในปี ค.ศ. 1272 เขาได้บันทึกไว้ด้วยความประทับใจว่า "เมืองนี้จะต้องเป็นเมืองที่ดี และมีศิลปกรรมอันสูงด้วยการทำผ้าไหม" ด้วยความที่เป็นเมืองเดียวที่แยกตัวออกมาอยู่กลางทะเลทราย จึงทำให้ยาซ์ดกลายเป็นเมืองที่มีชีวิตชีวาและมีอัตลักษณ์สืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน
ข้อมูลเพิ่มเติมโดย Admin
- Qanat (ระบบส่งน้ำใต้ดิน): ท่ออุโมงค์ส่งน้ำที่ท่านอาจารย์กล่าวถึง คือภูมิปัญญา "กานาต" (Qanat) ซึ่งเป็นระบบชลประทานแบบอุโมงค์ใต้ดินที่ช่วยให้น้ำไม่ระเหยไปกับความร้อนของทะเลทราย เป็นหัวใจหลักที่ทำให้เมืองยาซ์ดอยู่รอดมาได้หลายพันปี
- The Medes (มีดีส): เป็นกลุ่มชนเชื้อสายอารยันกลุ่มแรกๆ ที่วางรากฐานทางวัฒนธรรมในที่ราบสูงอิหร่าน ก่อนที่จะถูกผนวกเข้ากับจักรวรรดิเปอร์เซีย
- Silk Road Connectivity: การที่มาร์โค โปโล ชื่นชมการทำผ้าไหม (Silk weaving) สะท้อนว่ายาซ์ดเคยเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญบนเส้นทางสายไหม ที่เชื่อมโยงการค้าระหว่างตะวันออกและตะวันตก
- UNESCO World Heritage: ปัจจุบันเมืองประวัติศาสตร์ยาซ์ดได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก เนื่องจากเป็นเมืองที่สร้างด้วยดินเหนียว (Mud-brick) ที่ยังคงสภาพสมบูรณ์และมีการใช้งานจริงอยู่จนถึงทุกวันนี้
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น