สัตว์หิมพานต์แห่งเปอร์เซีย: ถอดรหัส "ลามัสซู" (Lamassu) ผู้พิทักษ์ประตูแห่งประชาชาติ

ข้อความต้นฉบับโดย: ท่านอาจารย์ ปฏิพัฒน์ พุ่มพงษ์แพทย์

บันทึกเมื่อ: วันพุธที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2553 (ช่วงที่ 3)

[เนื้อหาต้นฉบับ]

เราเดินผ่านช่อง ประตูชัย (Propylon) หรือที่รู้จักกันในนาม ประตูแห่งนานาชาติ (Gate of All Nations) จุดเด่นที่สุดคือปฏิมากรรมสัตว์ประหลาดสองตนที่ยืนเฝ้าทางเข้า ด้านหนึ่งอาจชำรุดจนเห็นส่วนหัวไม่ชัดเจน แต่อีกด้านหนึ่งยังคงความสมบูรณ์อย่างน่าอัศจรรย์

สัตว์ประหลาดเหล่านี้มีลักษณะผสมผสานของสิ่งมีชีวิตหลายชนิด: หัวเป็นคน มีเคราและสวมหมวกทรงกระบอก (สัญลักษณ์ของปัญญาและกษัตริย์) ตัวเป็นม้า มีปีกและขนเหมือน นกอินทรี (อำนาจเหนือท้องฟ้า) ขาเป็นม้า (ความเร็วและแข็งแรง) และ หางเป็นสิงโต (เจ้าป่าผู้ทรงอำนาจ) การรวมเอาความยิ่งใหญ่ของมนุษย์และสัตว์เหล่านี้เข้าด้วยกัน สะท้อนถึงอำนาจอันสูงสุดที่คอยปกปักรักษาอาณาจักร

ศิลปะการสร้างสัตว์ผสมเช่นนี้เป็นที่นิยมอย่างมากในดินแดนแถบนี้ โดยเฉพาะในอาณาจักรยุค เมโสโปเตเมีย (Mesopotamia) ซึ่งถือเป็นอารยธรรมที่เก่าแก่และรุ่งเรืองมาก่อนอารยธรรมอียิปต์ราว ๑,๕๐๐ – ๒,๐๐๐ ปี

วันพุธที่ 8 ธันวาคม พ.ศ.2553

(3) ประตูชัย หรือ Propylon 

เราเดินผ่านช่องประตูชัย(B) หรือ Propylon ที่แกะสลักรูปสัตว์ประหลาด สองตนทางด้านขาเข้า คงชำรุด เมื่อนำขึ้นประกอบแล้ว ส่วนที่เป็นหัวดูไม่ชัดเจน  

ในขณะที่อีกด้านหนึ่งค่อนข้างสมบูรณ์ คือ หัวเป็นคนมีเคราสวมหมวกทรงกระบอกหรือโพกผ้า

ตัวเป็นม้า มีปีกและขนเป็นนก ขาเป็นม้า มีหางเป็นสิงโต  ยืนอยู่สองข้างทางเข้า ลักษณะของสัตว์ประหลาดดังกล่าว จึงมีส่วนของสัตว์หลายชนิด  

ยกเว้นไปจากคนที่มีอำนาจสูงสุดเหมือนพระราชาแล้ว ยังนำเอาสัตว์ที่มีความสำคัญและยิ่งใหญ่มาผสมกัน คือ มีอำนาจเป็นเจ้าป่าเหมือนสิงโต วิ่งเร็วและแข็งแรงเหมือนม้า ดุร้ายและมีอำนาจบนท้องฟ้าเหมือนพญาอินทรีย์   สัตว์ประหลาดเหล่านี้ เป็นที่นิยมทำกันในดินแดนแถบนี้ โดยเฉพาะอาณาจักรยุคเมโสโปเตเมีย ซึ่งมีอายุเก่ากว่า อารยธรรมอียิปต์ ประมาณ๑๕๐๐ – ๒๐๐๐ ปี

ข้อมูลเพิ่มเติมโดย Admin สัตว์หิมพานต์แห่งเปอร์เซีย

• Lamassu (ลามัสซู): คือชื่อเรียกสัตว์เทพปักษินตามความเชื่อของชาวอัสซีเรียและเปอร์เซียโบราณ ทำหน้าที่เป็นผู้ปกปักรักษา (Protective Deity) มักวางไว้ตามประตูทางเข้าพระราชวังเพื่อขจัดสิ่งชั่วร้าย
• Gate of All Nations: สร้างขึ้นในรัชสมัยของ พระเจ้าเซอร์ซีสที่ 1 (Xerxes I) พระราชโอรสของพระเจ้าดาริอัส ประตูนี้เป็นจุดที่ทูตานุทูตจากทั่วทุกสารทิศต้องเดินผ่านก่อนเข้าเฝ้ากษัตริย์ 
• Mesopotamian Influence: ท่านอาจารย์ตั้งข้อสังเกตได้แม่นยำมากครับ เพราะงานศิลปะที่เปอร์เซโปลิสได้รับอิทธิพลโดยตรงจากอารยธรรมเอลาม ไมลาม และอัสซีเรีย (Assyria) ซึ่งเป็นอารยธรรมต้นน้ำในแถบลุ่มแม่น้ำไทกรีส-ยูเฟรทีส
• Symbolism of Five Legs: จุดที่น่าสนใจอีกอย่างของลามัสซู (หากมองจากด้านข้าง) คือมักจะมี 5 ขา เพื่อให้ดูเหมือนว่ามันกำลัง "ยืน" เมื่อมองจากด้านหน้า และกำลัง "เดิน" เมื่อมองจากด้านข้าง เป็นเทคนิคการสื่อสารการเคลื่อนที่ในงานสลักหินโบราณ