ต้นกําเนิด แม่น้ําป่าสัก แม่น้ำลพบุรี ในอดีต

 คลอง ๒๔๔๐ แม่น้ำแควแม่สัก และ แควลพบุรี

ไหลไปรวมกัน

ไม่ไหลไปลงคลองทราย

คือ คลองด้านที่ติดกับเกาะลอย (ตรงศาลเจ้าจีน)

เชื่อมต่อลำคูขื่อหน้า ตรงใกล้ป้อมวัดฝาง (สถานีตำรวจเก่า)

น้ำจากแควทั้งสองจึงรวมตัวกัน

พุ่งตรงมาเข้าลำคูขื่อหน้า

ตรงพระราชวังจันทรเกษม

เป็นเหตุทำให้ลำน้ำ ในแถวหน้าพระราชวังจันทร

ไหลเชี่ยว และเป็นวน

กัดเซาะตลิ่งหน้าพระราชวังจันทรเกษม

พังทำลายลง

เมื่อ ปี พ.ศ.๒๔๔๔๐

หลวงอนุรักษ์ภูเบศร (พร)

เป็นข้าหลวงรักษาราชการกรุงเก่า แทน

พระยาชัยวิชิตสิทธิศักดามหานคราธิการ (นาค ณ ป้อมเพชร ) ผู้รักษากรุงเก่า คนที่ ๑๐ ซึ่งลาออกเพราะทุพพลภาพ

จึงให้ ขุดคลอง กว้าง ๓ วา ( ๖ เมตร) ลึก ๕ ศอก ( ๑.๕๐ เมตร) ยาว ๓ เส้น ๘ วา ( ๑๓๖ เมตร )

ลัดตัดแหลมวัดช่องลม

ซึ่งเป็นแหลมยื่นขวางปิดทาง

แม่น้ำแควแม่สัก และ แควลพบุรี

ทำให้น้ำจาก แม่น้ำลพบุรี

พุ่งตรงเข้าคลองทรายด้านศาลเจ้าของเกาะลอย

และน้ำจากแม่น้ำป่าสัก

พุ่งตรงเข้าคลองลัด ที่ขุดใหม่ หน้า "วัดช่องลม"

ใน ปี พ.ศ. ๒๔๔๐

ไหลเปลี่ยนทาง ลงทางคลองทราย

(ข้างวิทยาลัยต่อเรือ)

มาสบเชื่อมกับลำคูขื่อหน้าใกล้ป้อมวัดฝาง,วัดปราสาท

โดยไม่เป็นอันตราย

กับ ที่ว่าการมณฑลกรุงเก่า (วังจันทรเกษมเดิม)

และกลายเป็น แม่น้ำป่าสักมาจนทุกวันนี้

เส้นทางสายน้ำ ทางตอนเหนือ และตะวันออก ที่นำมาสู่การหล่อเลี้ยงพระนครศรีอยุธยา

เหตุแห่งน้ำกัดเซาะตลิ่ง หน้าพระราชวังจันทรเกษม ทำให้ต้องขุดคลองลักแม่น้ำป่าสัก ตรงบริเวณวัดช่องลม ใน ปี พ.ศ.๒๔๔๐